Pobierz PDF Poleć artykuł Drukuj
Foresight – zastanów się nad przyszłością
Metoda Foresight, stosowana z powodzeniem w wielu państwach w Europie i na świecie od jakiegoś czasu funkcjonuje również w Polsce. Co to jest Foresight i jakie niesie korzyści? Czy stosowanie tej metody pozwoli Polsce na lepszy i zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy?
Termin „foresight”, który w tłumaczeniu z języka angielskiego oznacza „przewidywanie”, należy rozumieć jako prognozowanie przyszłości, określanie przyszłych potrzeb, szans i zagrożeń związanych z rozwojem społeczno-gospodarczym oraz podejmowanie odpowiednich działań zmierzających do zwiększonego i zrównoważonego tempa tego rozwoju. To proces kreowania kultury myślenia społeczeństwa o przyszłości w perspektywie średnioterminowej i długoterminowej .W trakcie badania foresight powstają różne scenariusze prawdopodobieństwa rozwoju społeczno-gospodarczego. Metoda polega na zasięganiu szerokiej opinii publicznej, angażuje różne środowiska społeczne, takie jak: naukowców, specjalistów różnych dziedzin, przedsiębiorców, przedstawicieli samorządów, polityków, dziennikarzy, przedstawicieli organizacji pozarządowych i inne. Foresight zachęca te środowiska do szeroko pojmowanej debaty, dla której płaszczyzną są warsztaty problemowe, dyskusje panelowe, seminaria, scenariusze rozwoju dziedzin będących przedmiotem burzy mózgów oraz metoda Delphi, opierająca się na badaniu strukturalnym z wykorzystaniem doświadczenia i wiedzy uczestników badania, którzy są najczęściej ekspertami w danych dziedzinach. 
Źródło: Gdyńskie Centrum Innowacji
Po raz pierwszy foresight zastosowano w Japonii w 1970 r., a następnie został upowszechniony w wielu krajach na świecie. W Polsce, z inicjatywy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w latach 2006-2008 realizowany był „Narodowy Program Foresight Polska 2020”, który zakończył się pod koniec października 2008.
Celem programu było:
- określenie wizji rozwoju Polski do 2020r.
- identyfikacja nowych możliwości rynkowych i technologicznych
- ukierunkowanie rozwoju badań na dziedziny służące dynamicznemu
i długotrwałemu rozwojowi gospodarczemu - zaangażowanie różnych partnerów społecznych do uczestnictwa w debacie na temat przyszłości
Program obejmował 3 obszary tematyczne:
- Zrównoważony Rozwój Polski
- Technologie Informacyjne i Telekomunikacyjne
- Bezpieczeństwo
W wyniku prac ekspertów oraz konsultacji społecznych wypracowano
5 następujących scenariuszy podsumowujących „Narodowy program Foresight Polska 2020”
( od bardzo optymistycznego do kryzysowego):
- Scenariusz skoku cywilizacyjnego
- Scenariusz twardych dostosowań
- Scenariusz trudnej modernizacji
- Scenariusz słabnącego rozwoju
- Scenariusz zapaści
Scenariusze te proponują możliwe drogi rozwoju społeczno-gospodarczego, są materiałem wyjściowym do tworzenia strategii działania. Nie proponują konkretnych rozwiązań, ale wskazują na możliwy rozwój wydarzeń w zależności od podjętych lub zaniechanych działań. To, który scenariusz będzie najbliższy przyszłości zależy od wielu czynników takich jak: postęp globalizacji i integracji europejskiej, reform wewnętrznych, gospodarki opartej na wiedzy ale także od akceptacji społecznej czyli od nas samych.
Metoda foresight jest stosowana także w poszczególnych województwach Polski.
W Gdańsku ruszył właśnie cykl debat pod nazwą „Pomorze 2025 – scenariusze rozwoju i kluczowe technologie”. Projekt współfinansowany jest ze środków UE z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013. Hasło projektu brzmi „ Przyszłości nie można odgadnąć, ale można ją przewidzieć”, a jego celem jest wypracowanie wizji rozwoju Pomorza do 2025r. Według znanego brytyjskiego futurologa Rohita Talwara ( uczestnik konferencji na Politechnice Gdanskiej, gdzie w kwietniu tego rokuinagurowano cykl debat Pomorze 2025-scenariusze rozwoju i kluczowe technologie) województwo pomorskie jest jednym z najlepiej rozwijających się regionów Polski i ma szanse stać się konkurencyjnym regionem nie tylko w skali kraju, lecz również na arenie międzynarodowej. Żeby osiągnąć taki cel pomocne będzie stworzenie możliwych scenariuszy rozwoju w perspektywie długofalowej, a następnie podjęcie odpowiednich działań, które pomogą zrealizować najbardziej optymistyczne wizje.
Więcej informacji:
www.mg.gov.pl
http://foresight.polska2020.pl/
www.pomorze2030.pl
http://idealsolutions.pl
www.pi.gov.pl
